Vàng, cổ phiếu quốc phòng nổi lên như “hầm trú ẩn” mới

Theo hãng tin Reuters, nhà đầu tư đang rót mạnh tiền vào vàng và cổ phiếu doanh nghiệp quốc phòng châu Âu sau khi xuất hiện những tuyên bố từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng giành quyền kiểm soát Greenland.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh lo ngại rạn nứt địa chính trị có thể làm lung lay Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) – liên minh quân sự do Mỹ và các nước châu Âu dẫn dắt, đồng thời làm xáo trộn trật tự toàn cầu và gây áp lực lên đồng USD.

Theo các nhà phân tích, dù đà tăng của vàng và cổ phiếu quốc phòng châu Âu có thể còn tiếp tục bất chấp diễn biến tại Greenland, nhà đầu tư vẫn cần thận trọng khi định vị danh mục trước các rủi ro dài hạn trong trường hợp căng thẳng địa chính trị leo thang.

Thời gian gần đây, quan hệ Mỹ – Đan Mạch nóng lên sau các tuyên bố của ông Trump về khả năng Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland, một lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Trong khi đó, chính quyền Greenland bác bỏ ý tưởng trở thành một phần của Mỹ.

Theo các nhà phân tích, trước đây giới đầu tư thường coi kịch bản Mỹ kiểm soát Greenland là xa vời. Tuy nhiên, chiến dịch bất ngờ của Mỹ tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khiến kịch bản rủi ro trở nên cụ thể hơn trong mắt thị trường. Sau một năm 2025 nhiều xáo trộn vì thuế quan, chuỗi thông tin xuất hiện gần đây mở ra một khởi đầu không mấy dễ chịu cho năm 2026.

Chính quyền Mỹ cũng phát tín hiệu có thể can dự vào bất ổn tại Iran. Song song đó, việc Washington đề cập khả năng truy tố Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell khiến lo ngại về tính độc lập của Fed nóng trở lại.

Tuần trước, giá vàng tăng hơn 4% và lập kỷ lục mới trong phiên ngày thứ Hai (12/1). Nhóm cổ phiếu doanh nghiệp quốc phòng châu Âu cũng leo lên đỉnh lịch sử trong phiên này. Tính cả tuần trước, nhóm này tăng 10% – mức tăng một tuần mạnh nhất trong hơn 5 năm.

“Chỉ cần nhìn giá vàng là thấy thị trường đang phát tín hiệu rất mạnh rằng nhà đầu tư lo ngại rủi ro địa chính trị”, ông Matthew Miskin, đồng giám đốc chiến lược đầu tư tại công ty quản lý tài sản Manulife John Hancock Investments, nhận xét về đợt tăng giá vàng gần đây.

Vàng lâu nay được coi là kênh trú ẩn khi thị trường biến động hoặc mức độ bất định gia tăng. Theo các nhà phân tích, những tranh luận xoay quanh tương lai Greenland có thể tạo hiệu ứng lan tỏa, làm gia tăng bất định chính trị và thử thách các cơ chế hợp tác an ninh hiện nay, từ đó tác động tới nhiều điểm nóng địa chính trị.

“Trong kịch bản căng thẳng leo thang, một số ý kiến cho rằng trật tự quốc tế hình thành sau Thế chiến II và các thiết chế tài chính – an ninh gắn với trật tự này có thể chịu áp lực lớn hơn”, ông Steve Kolano, Giám đốc đầu tư tại công ty Integrated Partners, nhận xét.

Trong bối cảnh châu Âu có thể phải tự chủ hơn về năng lực phòng thủ, dòng tiền tìm đến cổ phiếu quốc phòng châu Âu được xem là diễn biến dễ hiểu. Nhóm cổ phiếu này đã tăng giá gấp hơn 3 kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022.

Tuần trước, giá cổ phiếu hãng chế tạo xe tăng Đức Rheinmetall đã tăng 19%, còn cổ phiếu tập đoàn quốc phòng Thụy Điển Saab tăng 22%.

Ngoài vàng và cổ phiếu quốc phòng, nhiều nhà đầu tư cho biết họ khó tìm thêm các kênh đầu tư phòng ngừa rủi ro khác.

“Rất khó định giá những rủi ro chính trị và địa chính trị. Thị trường thường định giá không chuẩn vì đây là những cú sốc có tác động lớn nhưng xác suất xảy ra thấp. Nếu nhà đầu tư điều chỉnh danh mục để phòng cho một kịch bản chỉ có 1% hay 5% khả năng xảy ra, họ gần như chấp nhận rằng khả năng quyết định đó sẽ đi chệch so với thực tế là 95%”, bà Idanna Appio, quản lý danh mục tại công ty đầu tư First Eagle Investments, nhận xét.

Theo bà Appio, đây cũng là lý do tác động lan tỏa đến thị trường nhìn chung vẫn chưa lớn khi chứng khoán toàn cầu vẫn neo gần vùng đỉnh, còn trái phiếu chính phủ Đan Mạch cũng tăng giá tương tự như nhiều trái phiếu chính phủ châu Âu khác.

Đồng krone Đan Mạch – đồng tiền được điều hành chặt theo cơ chế neo vào đồng euro – dù có dấu hiệu suy yếu nhưng diễn biến này chủ yếu phản ánh chênh lệch lãi suất.