Dự trữ dầu toàn cầu lao dốc kỷ lục, IEA cảnh báo nguy cơ giá dầu còn tăng mạnh

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo mới về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung dầu toàn cầu, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động sản xuất và vận chuyển năng lượng.

Theo báo cáo thị trường dầu hàng tháng công bố ngày 13/5, IEA cho biết nguồn cung dầu toàn cầu trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ thấp hơn nhu cầu tiêu thụ thực tế. Đây là sự thay đổi đáng chú ý so với các dự báo trước đó, khi cơ quan này từng nhận định thị trường có thể dư cung trong năm nay.

Tồn kho dầu giảm với tốc độ chưa từng có

IEA cho biết lượng dầu thô và nhiên liệu tinh chế dự trữ trên toàn cầu đã giảm gần 4 triệu thùng/ngày trong tháng 4. Mức sụt giảm này thậm chí còn lớn hơn tổng mức tiêu thụ dầu của Anh và Đức cộng lại.

Theo cơ quan này, tốc độ rút kho dự trữ hiện nay đang ở mức kỷ lục khi nhiều quốc gia buộc phải sử dụng nguồn dầu dự phòng để bù đắp sự thiếu hụt từ Trung Đông.

“Các nước nhập khẩu đang phải rút dầu từ kho dự trữ với tốc độ chưa từng thấy do nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng. Nếu tình trạng này kéo dài, thị trường có thể chứng kiến thêm nhiều đợt tăng giá dầu mạnh trong thời gian tới”, IEA nhấn mạnh.

Từ khi xung đột Iran bùng phát đến nay, dự trữ dầu toàn cầu đã giảm khoảng 250 triệu thùng. Con số thực tế có thể còn cao hơn nếu tính cả lượng dầu bị mắc kẹt tại khu vực vùng Vịnh do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ.

Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng của thị trường năng lượng

IEA đánh giá tình trạng gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz đang tạo ra cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ hiện đại.

Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Tuy nhiên, hơn 10 tuần qua, hoạt động lưu thông tại khu vực này bị hạn chế nghiêm trọng do nguy cơ tấn công nhằm vào các tàu thương mại.

Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dầu khí của Iran mà còn ảnh hưởng đến nhiều quốc gia sản xuất dầu khác tại vùng Vịnh.

Nguồn cung suy giảm đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh trong thời gian gần đây và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt năng lượng trên phạm vi toàn cầu.

Châu Âu và châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề

Theo IEA, khu vực châu Á hiện là nơi chịu tác động lớn nhất vì phụ thuộc mạnh vào nguồn dầu từ Trung Đông. Trong khi đó, tại châu Âu, áp lực đang gia tăng đối với nhiên liệu hàng không.

Trong năm 2025, khoảng 60% lượng nhiên liệu bay của châu Âu đến từ Trung Đông. Tuy nhiên, nhập khẩu ròng nhiên liệu bay của khu vực trong tháng 4 đã giảm gần 100.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước.

Điều này khiến lượng tồn kho tại cụm cảng Amsterdam – Rotterdam – Antwerp, trung tâm lưu trữ nhiên liệu lớn nhất châu Âu, giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm.

IEA cũng dự báo nhu cầu tiêu thụ dầu tại châu Âu sẽ giảm khoảng 140.000 thùng/ngày trong năm nay, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất kể từ sau xung đột Nga – Ukraine.

Tổ chức này cho biết dự báo trên được xây dựng dựa trên giả định chiến sự tại Iran sẽ kết thúc vào đầu tháng 6. Nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài, nhu cầu dầu tại châu Âu có thể còn giảm sâu hơn.

Mỹ tăng mạnh xuất khẩu dầu sang châu Âu

Để bù đắp phần nào sự thiếu hụt từ Trung Đông, Mỹ đang đẩy mạnh xuất khẩu năng lượng sang châu Âu.

Theo báo cáo của IEA, xuất khẩu dầu diesel của Mỹ đã tăng thêm khoảng 430.000 thùng/ngày so với năm trước. Khoảng 80% lượng dầu diesel bổ sung này được chuyển sang thị trường châu Âu nhằm hỗ trợ nguồn cung.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng lượng dầu từ Mỹ khó có thể hoàn toàn thay thế nguồn cung từ Trung Đông nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài trong nhiều tháng tới.

Giá dầu có thể tiếp tục neo cao

Trong bối cảnh dự trữ dầu toàn cầu suy giảm nhanh, nguồn cung bị thắt chặt và rủi ro địa chính trị chưa hạ nhiệt, nhiều tổ chức quốc tế đang nâng dự báo giá dầu cho phần còn lại của năm.

IEA cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đang ở trạng thái rất mong manh và có thể tiếp tục chứng kiến những biến động mạnh nếu xung đột tại Trung Đông leo thang hoặc eo biển Hormuz chưa thể hoạt động bình thường trở lại.