Lạm phát Mỹ lên cao nhất gần 3 năm vì giá năng lượng tăng mạnh, Fed đối mặt áp lực lớn

Lạm phát tại Mỹ trong tháng 4/2026 đã tăng lên mức cao nhất trong gần ba năm qua khi giá xăng dầu leo thang mạnh bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Diễn biến này đang khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) rơi vào thế khó trong việc điều hành chính sách tiền tệ, đồng thời tạo thêm áp lực lên nền kinh tế và người tiêu dùng Mỹ.

Giá cả tại Mỹ tăng mạnh do tác động từ chiến sự Trung Đông

Theo báo cáo mới công bố của Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất kể từ tháng 5/2023. Mức tăng này vượt xa con số 3,3% của tháng trước và phản ánh áp lực lạm phát đang quay trở lại mạnh mẽ.

Nguyên nhân chính đến từ giá năng lượng tăng cao sau khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu rơi vào trạng thái căng thẳng. Giá xăng dầu leo thang đã kéo theo chi phí vận tải, logistics và hàng loạt mặt hàng tiêu dùng khác tăng theo.

Ngoài nhóm năng lượng, giá thực phẩm, chi phí thuê nhà, vé máy bay và dịch vụ lưu trú cũng đồng loạt đi lên, cho thấy áp lực lạm phát đang lan rộng trong nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Giá xăng dầu trở thành “điểm nóng” của lạm phát

So với tháng trước, CPI của Mỹ tăng 0,6%, thấp hơn mức tăng 0,9% hồi tháng 3 nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Trong đó, giá năng lượng tăng 3,8% chỉ trong một tháng và đóng góp hơn 40% mức tăng chung của CPI.

Giá xăng tại Mỹ tiếp tục tăng 5,4% sau cú nhảy vọt hơn 21% trong tháng trước. Giá dầu diesel và nhiều loại nhiên liệu vận tải khác cũng ghi nhận mức tăng mạnh.

Các chuyên gia cảnh báo tác động của cuộc chiến tại Vùng Vịnh mới chỉ bắt đầu phản ánh vào giá cả. Nếu tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, áp lực lên chuỗi cung ứng và chi phí hàng hóa toàn cầu có thể còn nghiêm trọng hơn trong các tháng tới.

Fed gặp khó trong việc cắt giảm lãi suất

Lạm phát tăng cao trong khi thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sự ổn định đang khiến Fed khó có thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.

Hiện lãi suất quỹ liên bang vẫn được giữ trong vùng 3,5% – 3,75% sau lần điều chỉnh gần nhất vào cuối năm 2025. Với tình hình lạm phát hiện tại, khả năng Fed giảm lãi suất trong năm nay đang bị thị trường đánh giá thấp hơn đáng kể.

Nhiều chuyên gia nhận định Fed đang đứng trước nguy cơ rơi vào “bẫy đình lạm” — tình trạng kinh tế tăng trưởng chậm nhưng lạm phát vẫn ở mức cao.

Nhà kinh tế trưởng Joseph Brusuelas của RSM cho rằng kịch bản đình lạm nhẹ đang dần trở thành xu hướng chủ đạo của kinh tế Mỹ trong năm 2026.

Người tiêu dùng Mỹ chịu áp lực lớn

Trong bối cảnh giá cả leo thang, thu nhập của người lao động Mỹ đang không theo kịp tốc độ tăng chi phí sinh hoạt. Dữ liệu mới nhất cho thấy tiền lương trung bình theo giờ chỉ tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng của lạm phát.

Điều này đồng nghĩa sức mua thực tế của người dân đang suy giảm lần đầu tiên sau nhiều năm. Tâm lý người tiêu dùng Mỹ cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục theo khảo sát của Đại học Michigan.

Trước áp lực từ giá nhiên liệu, Tổng thống Donald Trump đã đề xuất cắt giảm thuế xăng liên bang nhằm hạ nhiệt chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và không thể giải quyết tận gốc vấn đề nếu căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt.

Thị trường tài chính phản ứng mạnh

Sau báo cáo lạm phát, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đồng loạt tăng mạnh do nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ duy trì lãi suất cao lâu hơn.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã vượt 4,45%, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát.

Trong khi đó, giới phân tích dự báo chỉ số PCE — thước đo lạm phát ưa thích của Fed — có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới, làm gia tăng thêm áp lực đối với chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương Mỹ.

Nếu giá dầu tiếp tục neo ở mức cao và xung đột tại eo biển Hormuz chưa được giải quyết, lạm phát Mỹ có thể còn duy trì ở vùng cao trong nhiều quý tiếp theo.